نصب ویندوز اولین قدم برای آمادهسازی یک کامپیوتر یا لپتاپ است، اما برای اینکه بتوانید از تمام قابلیتهای سیستم خود استفاده کنید، به مجموعهای از نرمافزارهای کاربردی نیاز دارید. ویندوز بهصورت پیشفرض ابزارهای مختلفی در اختیار کاربران قرار میدهد، اما این ابزارها همیشه برای انجام کارهای روزمره، مدیریت فایلها، امنیت سیستم، پخش فیلم و موسیقی یا افزایش بهرهوری کافی نیستند. انتخاب و نصب چند نرمافزار مناسب میتواند تجربه کار با ویندوز را سادهتر، سریعتر و ایمنتر کند. این موضوع برای کاربرانی که در کنار استفاده روزمره از کامپیوتر، با تجهیزات تخصصی شبکه مانند سوئیچ سیسکو نیز سروکار دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا داشتن یک سیستم مجهز و بهروز، مدیریت بهتر فعالیتهای نرمافزاری و شبکهای را امکانپذیر میکند.
نکته مهم این است که برای آمادهسازی یک سیستم جدید، نیازی به خرید تعداد زیادی برنامه یا نصب نرمافزارهای سنگین ندارید. بسیاری از ابزارهای قدرتمند بهصورت رایگان در دسترس هستند و امکاناتی در اختیار شما قرار میدهند که برای استفاده خانگی، اداری و حتی حرفهای کاملاً کافی است. در این مقاله با بهترین نرمافزارهای رایگان و ضروری بعد از نصب ویندوز آشنا میشویم و کاربرد هرکدام را بررسی میکنیم.
یکی از اولین نرمافزارهایی که بعد از نصب ویندوز به آن نیاز پیدا میکنید، یک مرورگر اینترنت مناسب است. اگرچه ویندوز با مرورگر Microsoft Edge عرضه میشود، اما بسیاری از کاربران ترجیح میدهند از Google Chrome استفاده کنند.
این مرورگر به دلیل سرعت مناسب، رابط کاربری ساده، پشتیبانی از افزونههای متنوع و هماهنگی با سرویسهای گوگل، گزینهای محبوب برای وبگردی و انجام کارهای روزمره است. همچنین قابلیت همگامسازی اطلاعات به شما اجازه میدهد بوکمارکها، رمزهای عبور و تنظیمات مرورگر را بین دستگاههای مختلف منتقل کنید.
مهمترین امکانات:

یکی از نیازهای رایج کاربران ویندوز، باز کردن فایلهای فشرده و استخراج اطلاعات از آنهاست. بسیاری از فایلهایی که از اینترنت دانلود میکنید، با فرمتهایی مانند ZIP، RAR و 7Z ارائه میشوند. ویندوز بهصورت پیشفرض از برخی فرمتهای فشرده پشتیبانی میکند، اما برای مدیریت کاملتر فایلها بهتر است 7-Zip را نصب کنید.
این برنامه رایگان و متنباز است و امکان فشردهسازی، استخراج و رمزگذاری فایلها را فراهم میکند. حجم کم، مصرف منابع پایین و پشتیبانی از فرمتهای مختلف، آن را به یکی از بهترین ابزارهای ضروری ویندوز تبدیل کرده است.
مهمترین امکانات:
بعد از نصب ویندوز ممکن است هنگام پخش بعضی فیلمها یا فایلهای صوتی با مشکل ناسازگاری فرمت مواجه شوید. VLC Media Player یکی از بهترین نرمافزارهای رایگان برای برطرف کردن این مشکل است.
این برنامه از طیف گستردهای از فرمتهای صوتی و تصویری پشتیبانی میکند و برای پخش بسیاری از فایلها به نصب کدکهای جداگانه نیاز ندارد. همچنین امکاناتی مانند تنظیم زیرنویس، تغییر سرعت پخش، تنظیم صدا و پخش ویدئوهای آنلاین را در اختیار کاربران قرار میدهد.
مهمترین امکانات:
اگر از کامپیوتر برای کارهای اداری، تحصیلی یا شخصی استفاده میکنید، به نرمافزاری برای ساخت و ویرایش اسناد، جدولها و فایلهای ارائه نیاز خواهید داشت.
LibreOffice یکی از بهترین مجموعههای اداری رایگان است که ابزارهایی مانند Writer برای نوشتن متن، Calc برای محاسبات و مدیریت دادهها و Impress برای ساخت اسلایدهای ارائه را شامل میشود.
این نرمافزار از بسیاری از فرمتهای رایج مجموعه Microsoft Office پشتیبانی میکند و برای کاربرانی که نمیخواهند هزینه اشتراک نرمافزارهای اداری را پرداخت کنند، انتخاب مناسبی است.
مهمترین امکانات:
استفاده از رمزهای عبور تکراری یا ساده یکی از اشتباهات رایج کاربران اینترنت است. با افزایش تعداد حسابهای کاربری در وبسایتها و سرویسهای مختلف، به خاطر سپردن تمام رمزها نیز دشوار میشود.
Bitwarden یک نرمافزار مدیریت رمز عبور است که به شما کمک میکند اطلاعات ورود به حسابهای مختلف را در یک محیط رمزگذاریشده نگهداری کنید. این برنامه امکان تولید رمزهای عبور قوی و منحصربهفرد را نیز فراهم میکند.
با استفاده از نسخه رایگان Bitwarden میتوانید رمزهای عبور خود را مدیریت کرده و از طریق دستگاههای مختلف به آنها دسترسی داشته باشید.
مهمترین امکانات:
اگر میخواهید امکانات بیشتری به ویندوز اضافه کنید و کارهای روزمره را سریعتر انجام دهید، Microsoft PowerToys یکی از کاربردیترین ابزارهایی است که میتوانید نصب کنید.
این مجموعه توسط مایکروسافت توسعه داده شده و ابزارهای متنوعی برای مدیریت پنجرهها، تغییر اندازه تصاویر، جستوجوی سریع و بهبود عملکرد محیط دسکتاپ ارائه میدهد.
برای مثال، ابزار FancyZones به شما اجازه میدهد پنجرههای مختلف را با نظم بیشتری در بخشهای مختلف صفحه نمایش قرار دهید. همچنین PowerRename برای تغییر نام گروهی فایلها بسیار کاربردی است.
مهمترین امکانات:
ابزار Snipping Tool ویندوز برای گرفتن اسکرینشات مناسب است، اما اگر به امکانات بیشتری نیاز دارید، ShareX انتخاب بهتری خواهد بود. ShareX یک نرمافزار رایگان و متنباز است که علاوه بر ثبت تصویر از صفحه نمایش، امکان ضبط ویدئویی از صفحه، ثبت ناحیه مشخص، ویرایش تصاویر و انجام برخی عملیات خودکار را فراهم میکند.
این برنامه بهخصوص برای کاربرانی که آموزش تولید میکنند، گزارش تهیه میکنند یا مرتباً تصاویر صفحه نمایش را برای دیگران ارسال میکنند، بسیار مفید است.
مهمترین امکانات:
امنیت کامپیوتر یکی از مهمترین موضوعاتی است که باید بعد از نصب ویندوز به آن توجه کنید. Windows Security بهصورت پیشفرض امکانات امنیتی مناسبی دارد و برای بسیاری از کاربران نیازی به نصب آنتیویروس جداگانه نیست.
بااینحال، Malwarebytes میتواند بهعنوان یک ابزار تکمیلی برای شناسایی و بررسی بدافزارها، نرمافزارهای ناخواسته و تهدیدهای امنیتی مورد استفاده قرار بگیرد. نسخه رایگان این برنامه برای اسکن دستی سیستم مناسب است، اما تمام امکانات محافظت لحظهای در نسخه پولی ارائه میشوند.
مهمترین امکانات:

ابزار جستوجوی ویندوز برای پیدا کردن فایلها و پوشهها کاربرد دارد، اما در بعضی سیستمها ممکن است سرعت یا دقت مورد انتظار کاربران را نداشته باشد. Everything نرمافزاری سبک و رایگان است که با استفاده از فهرستسازی نام فایلها و پوشهها، امکان جستوجوی بسیار سریع را فراهم میکند. کافی است بخشی از نام فایل موردنظر را وارد کنید تا نتایج مرتبط نمایش داده شوند.
این برنامه برای افرادی که فایلهای زیادی روی هارد دیسک یا SSD خود ذخیره میکنند، یک ابزار بسیار کاربردی محسوب میشود.
مهمترین امکانات:
فایلهای PDF در محیطهای کاری، آموزشی و اداری کاربرد زیادی دارند. اگر مرتباً با این فایلها سروکار دارید، نصب یک ابزار مناسب برای مدیریت آنها میتواند بسیار مفید باشد.
PDF24 Creator یک نرمافزار رایگان است که امکان ساخت، ویرایشهای پایه، ادغام و تقسیم فایلهای PDF را فراهم میکند. همچنین میتوانید تصاویر و اسناد مختلف را به PDF تبدیل کنید یا صفحات موردنظر خود را از یک فایل جدا کنید.
مهمترین امکانات:
یکی از نکاتی که هنگام آمادهسازی ویندوز باید به آن توجه کنید، مدیریت فضای ذخیرهسازی و حذف فایلهای غیرضروری است. برای این کار، ابزار داخلی Disk Cleanup و بخش Storage ویندوز گزینههای مناسبی هستند.
در ویندوزهای جدید، قابلیت Storage Sense میتواند فایلهای موقت و برخی اطلاعات غیرضروری را بهصورت خودکار مدیریت کند. بنابراین برای پاکسازی سیستم همیشه نیازی به نصب نرمافزارهای جانبی ندارید.
بهتر است از نصب ابزارهای ناشناختهای که وعده افزایش چندبرابری سرعت ویندوز یا پاکسازی کامل رجیستری را میدهند، خودداری کنید؛ زیرا برخی از آنها نهتنها عملکرد سیستم را بهتر نمیکنند، بلکه ممکن است باعث ایجاد مشکل شوند.
برای اینکه سیستم جدید شما بدون نصب برنامههای اضافی آماده استفاده شود، بهتر است نرمافزارها را با یک ترتیب منطقی نصب کنید:
۱. ابتدا Windows Update را اجرا کنید و بهروزرسانیهای ضروری ویندوز را نصب کنید.
۲. درایورهای سختافزاری مانند کارت گرافیک، صدا، شبکه و چیپست را بررسی و در صورت نیاز بهروزرسانی کنید.
۳. یک مرورگر مناسب مانند Google Chrome نصب کنید.
۴. برای مدیریت فایلهای فشرده، 7-Zip را نصب کنید.
۵. VLC Media Player را برای پخش فایلهای صوتی و تصویری اضافه کنید.
۶. متناسب با نیاز خود، LibreOffice و PDF24 Creator را نصب کنید.
۷. ابزارهای امنیتی و مدیریتی مانند Bitwarden، PowerToys و ShareX را به سیستم اضافه کنید.
۸. در نهایت، Everything را برای جستوجوی سریع فایلها نصب کنید.
انتخاب بهترین نرمافزارهای رایگان بعد از نصب ویندوز به نوع استفاده شما از کامپیوتر بستگی دارد. برای استفاده روزمره، مرورگر مناسب، ابزار فشردهسازی فایلها، پخشکننده ویدئو و یک نرمافزار اداری معمولاً کافی هستند. اگر استفاده حرفهایتری دارید، ابزارهایی مانند PowerToys، ShareX، Bitwarden و Everything نیز میتوانند بهرهوری شما را افزایش دهند.
فراموش نکنید که نصب نرمافزارهای بیشتر لزوماً به معنای بهتر شدن عملکرد سیستم نیست. بهتر است فقط برنامههایی را نصب کنید که واقعاً به آنها نیاز دارید، نسخههای معتبر را از منابع رسمی دریافت کنید و نرمافزارهای خود را بهروز نگه دارید. با رعایت این نکات میتوانید یک ویندوز سریع، امن و کاربردی داشته باشید.